१० कार्तिक २०७८, बुधबार

किसानलाई सस्तो व्याजमा ऋण दिनुु पर्छ

२५ मंसिर २०७१, बिहीबार
किसानलाई सस्तो व्याजमा ऋण दिनुु पर्छ

                      जलनकुमार शर्मा
       प्रमुख कार्यकारी अधिकृत, साना किसान विकास बैंक
साना किसान विकास बैंकको वर्तमान अवस्था कस्तो छ ?
साना किसान विकास बैंक वित्तिय हिसाबले राम्रो छ । बैंकले नाफा कमाएको छ । नियमित लाभाशं बाढेका छौं । कर्मचारीलाई बोनस दिएका छौं । लगानीका साधन स्रोत जुटाएका छौं । नेपाल सरकार संग पनि ऋण लिएर कार्यक्रमहरु संचालन गरीरहेका छौं । ऋण लगानी प्रभावकारी ढंगले चलेको छ । किसानहरुलाई पनि सस्तो व्याजमा ऋण पुग्नु पर्छ भन्ने सोचेका छौं । सरकारले पनि यसमा मद्दत गरीरहेको छ । हामी अहिले ६५ जिल्लामा पुगेका छौं । यसलाई विस्तार गर्ने सोचमा छौं । नेपालका सबै साना किसानमा बैंक पुग्नु पर्छ भन्ने सोचे हो । यस विषयमा हामी अग्रसर छौं ।

साना किसान बैंक र सहकारी कसरी सहकार्य गरीरहनु भएको छ ?
यस विषयमा अलि लामो पृष्ठभूमि रहेको छ । कृषि विकास बैंकले साना किसान विकास आयोजन संचालन गरेको थियो । यो कार्यक्रम संचालन गर्दै गएपछि कृषि विकास बैंकले करिब ६ सय गाविसमा ४ सय ५० भन्दा बढी साना किसान आयोजना संचालन गरेको थियो । बैंकले यस कार्यक्रमलाई सस्टेन गर्न गार्यो भयो । त्यसपछि २०४८ सालमा सहकारी ऐन आयो । २०४९ मा नियमावली आयो । त्यसपछि सहकारीको क्षेत्र फराकीलो भयो । ति साना किसान विकास आयोजनालाई सहकारीमा रुपान्तरण गरीयो । यस्तो घटना विरलै हुन्छ । अन्य मुलुकमा यस्तो हुँदैन । ति आयोजनाबाट २ सय ११ सहकारी संस्था बन्यो । अहिले बैंकले साना किसान सहकारी नयाँ बनाउँदै गएका छौं । ति सहकारीलाई कृषि विकास बैंकले ऋण दिन सम्भव नभएको हुनाले कृषि विकास बैंककै पहलमा साना किसान विकास बैंक स्थापना भएको हो । ति संस्थाहरुको निकायको रुपमा बैंक रहेको छ । साना किसान सहकारीलाई कृषिमा लग्यौ । यस कार्यक्रमलाई अझै बढाएर लैजाने संकेत देखिएको छ । ति आयोजना सहकारीमा रुपान्तरण भएपछि बलीयो रुपमा खडा भएका छन् ।
बैंक संग कती सहकारी संस्था आवद्ध रहेका छन् ?
हामी संग कारोबार गर्ने साना किसान कृषि सहकारी ४ सय ३० वटा भन्दा बढी रहेको छ । देशभर ३ सय ६६ साना किसान सहकारी भएका छन् । १ सय भन्दा बढी सहकारी बन्दैछन् । यो आर्थिक वर्ष भित्रै साना किसान सहकारी मात्रै साढै चार सयको हाराहारीमा हुन्छन् । झण्डै चार लाख घर परिवार हाम्रो बैंकका सदस्य छन् ।

साना किसानलाई सहुलियत व्याज कसरी दिदै हुनुहुन्छ ?
नेपाल सरकारको सहयोगमा साना किसानहरुलाई सहुलीयत रुपमा व्याज दिदै आएका छौं । केही कृषि उत्पादनमा सहुलीयत व्याज दिदै आएका छौं । जस्तैः मासु उत्पादन (पोल्टी र माछा बाहेक)मा सहुलीयतमा दिदै आएका छौं । नेपालमा खसी, बाख्रा, रागाँ, बङ्गुरको प्रचुर सम्भावना छ ।कृषिमा सहुलीयत दिएनौं भने युवा पलायन भएर जान्छ । यि व्यवसाय छाडेर अन्य व्यवसाय खोज्दछन् । यस हिसावले किसानको हातमा ९ प्रतिशत व्याजमा ऋण उपलब्ध गराउँदै आएका छौं । यो आर्थिक वर्ष देखि गाई पालनमा पनि सोही व्याजदरमा ऋण दिएका छौं । सरकारले सहुलीयत दरमा हामीलाई ऋण दिएको छ त्यही ऋण सहकारीबाट साना किसानलाई प्रदान गरेका छौं ।

बैंकले साना किसान सहकारी कसरी निमार्ण गर्दछ ?
साना किसान सहकारी निमार्ण गर्नलाई सरकारको सर्पोट छ । ति सर्पोटलाई खर्च गरेर तालिमका कुराहरु, अनुसरणमा कार्यक्रम, सामुदायिक काम र पशु विमाको काम पनि हामी गर्दछौं । यि कामले बैंकलाई फाइदा हुने त होइन । यि कामहरु बैंक मार्फत किसान समक्ष पुर्याउने काम गर्दै आएका छौं ।

साना किसान सहकारीको विकास र प्रवद्र्धनमा बैंकले के कस्ता काम गर्दै आएको छ ?
बैंकले विभिन्न तालिमहरु दिदै आएका छौं । सहकारीको मुल्य, मान्यता र सिद्धान्त छुट्टै छ । ति सहकारीमा सहकारीको सिद्धान्त पनि लागू हुनु पर्यो । बैंको सिद्धान्त पनि लागू हुनु पर्यो । बचत, ऋण र कारोबार बैंकको सिद्धान्त अनुसार हुने भयो । दुबै निकायको नीति, नियम लागू हुने भयो । सहकारी संचालन गर्नका लागि आवश्यक शिक्षा, तालिम, ज्ञान बैंकले प्रदान गर्दै आएको छ । सहकारी भित्र पनि कसलाई तालिम दिनुहुन्त त ? कसलाई तालिम दिने ? म्यानेजमेन्ट, कर्मचारी, लेखा समिति, ऋण समिति, कार्यसमिति, सदस्यहरु विभिन्न रहेको छ । सबैलाई तालिम दिनु पर्यो । यि तालिम दिने केही स्रोत र साधन आफ्नै संस्थामा रहेको छ । केही स्रोत, साधन बैंकले पनि जुटाएको छ । नियमित रुपमा कार्यसमिति परिवर्तन हुन्छ ।
अन्त बैंक तथा वित्तिय संस्थामा पैसा राख्नु भन्दा सहकारीमा राख्नु फाइदा छ । व्याज यति दिन्छ, यतिमा ऋण पाइन्छ । १५ प्रतिशत सम्म लाभांश दिन्छ । यि सबै साना किसानलाई हामीले सिकाउनु पर्छ । यसका लागि सिकाउने स्रोत, मानिस, ठाँउ र समय चाहिन्छ । सक्दो साधन जुटाएर बैंकले काम गर्दै आएको छ ।

प्रस्तुती : काजी श्रेष्ठ

अभिलेख

लोकप्रिय