१० असार २०७८, बिहीबार

‘हिजो हामी फरक थियौं, आज एउटै प्यानलमा छौं’

२२ फाल्गुन २०७१, शुक्रबार
‘हिजो हामी फरक थियौं, आज एउटै प्यानलमा छौं’

टेक प्रसाद चौलागाई जिल्ला सहकारी संघ काठमाडौको अध्यक्ष पदमा निर्वाचित भएर आएका छन् । उर्जावान युवाका रुपमा चिनिने उनी लामो समयदेखि सहकारी क्षेत्रमा सक्रिय मात्रै छैनन्, सहकारीको सकारात्मक विकासका लागि लागिपरेका व्यक्ति हुन् । नयाँ जोस, जाँगर र योजनाका साथ संघको नेतृत्वमा पुगेका उनी सहकारीलाई राजनीतिले होइन राजनीतिलाई सहकारीले कन्भिन्स गर्नुपर्ने धारणा राख्छन् । सहकारी मार्फत मुलुकको आर्थिक अनुहार फेर्न सकिने सोच भएका चौलागाई सहकारीकर्मीले सहकारीमा प्रवेश गर्दा राजनीतिक जुत्ता सहकारीको ढोका बाहिरै खोलेर प्रवेश गर्नुपर्ने मान्यता राख्छन् । कुनै दल निकट आस्था राख्ने उनी सहकारीको एउटै प्यानल हुनुपर्ने मान्यता बोक्छन् । उनी आफ्नो कार्यकालमा निर्वाचनका सम्पूर्ण प्रतिस्पर्धीलाई समेटेर लैजाने योजनामा रहेका छन् । काठमाडौ जिल्ला संघलाई देशकै नमुना जिल्ला संघ बनाउने प्रतिवद्धता बोकेका चौलागाईसँग सहकारीखबर डटकमका लागि कार्यकारी सम्पादक काजी श्रेष्ठले गरेको संवाद:

tek_chaulagai1

जिल्ला सहकारी संघ काठमाडौंको १५ औं साधारणसभाले तपाईँलाई अध्यक्ष पदमा निर्वाचित गर्यो । आफूमा आएको जिम्मेवारी पुरा गर्ने योजना के छ ?

हिजो पनि म जिल्ला संघमै रहेर काम गरें । जिम्मेवारी र काम प्रति म गम्भिर छु । साथिहरुले माया गरेर मलाई विजयी गराउनुभयो । उहाँहरुको सबै आसा त पुरा गर्न नसकिएला । तर पनि उहाँहरुले दिनुभएको जिम्मेवारी र गर्नुभएको मायालाई उच्च सम्मानका साथ काम गरेर देखाउँछु ।

तपाइँको टीम चुनावी मैदानमा जानुअघि जुन खालको घोषणा पत्र आएको थियो । त्यसअनुसार काम गर्ने रोडम्याप के छ त ?
चुनाव नै नहोस भन्ने हाम्रो मनसाय थियो । सर्वसम्वत बनाउन धेरै प्रयत्न गर्यांै । सबै सबैभन्दा अन्तिममा प्यानल घोषणा गर्ने समूह पनि हामी नै थियौं । प्यानलमा चुनाब लडे पनि सबै साथीहरु मिलेरै आएका छौं । धेर थोर फरक हुनु चुनावी कुरा हो । घोषणा पत्रमा धेरै कुरा उल्लेख छन् । त्यसमध्ये विशेष कुरा शिक्षा, तालिम, सहकारी एकीकरण र भौतिक पूर्वाधारमा जोड दिने छौं । आगामी चुनावी साधारणसभामा कम्तीमा हामी आफ्नै भवनमा सर्नसक्ने अवस्थामा पुर्याउँछौं । घोषणा पत्रमा गरिएका प्रतिवद्धता अनुसार क्रमैसँग काम गर्दै जानेछौं ।

आफ्नै भवनका लागि हालसम्म के कति प्रयास भएको छ ?
हामीसँग जग्गा किन्ने पैसा छ । जग्गा किन्न मात्र सकियो भने भवन निमार्णका लागि विभिन्न निकायसँग हारगुहार गर्न सकिन्छ । विभिन्न निकायसँग समन्वय गरेर भवन निमार्ण गर्ने योजनामा छौं ।

चुनावी प्रतिस्पर्धामा हारेका सहकारीकर्मीलाई कसरी समेटेर लैजानु हुन्छ ?
चुनाव नै नभए हार र जित हुँदैन थियो । चुनवमा भाग लिएपछि एउटाको जित र अर्कोको हार हुन्छ नै । जुन साथिहरुलाई मैले पहिल्यै भनेको थिएँ । जसले चुनाव जित्छ उसलाई माला लगाएर बधाई दिएर अगाडि बढ्नुपर्छ भनेर । त्यस अनुसार सिताराम काफ्ले पनि अन्तिमसम्म बस्नुभयो । उहाँले बधाई दिएर जानुभयो । चुनाव हारेपछि अलिकत पीडा हुन्छ । यसमा अन्यथा मान्ने कुरै हुँदैन । आफू जित्छु भनेर लागेको मान्छेले हार्दा केही फरक त हुन्छ । तर त्यो सँधैभरी रहँदैन । हिजोसम्म हामी प्यानलमा थियांै । अब एउटै प्यानल भएको छ, त्यो सहकारी प्यानल हो । यसका लागि अझै सक्दो प्रयास म गर्छु । साथीहरुबाट पनि सहयोग हुन्छ भन्ने मलाई विश्वास छ । निर्वातनको परिणामपछि मैले उहाँहरुसँग कुरा पनि गरेको छु । कार्यक्रममा पनि उहाँहरु बस्नु भयो । धेरै साथीहरु संग समन्वय भएको छ । त्यस्तो खास फरक पर्दैन । सबैलाई समेटेर जान्छौं ।

Tek_Prasad_Chaulagai (2) copy

निष्कृय जस्तै रहेको काठमाडौं जिल्ला संघ केही वर्षयता आएर सक्रिय भएको छ । तपाईँजस्तो युवा यसको नेतृत्व गर्दै हुनुहुन्छ । देशकै नमुना संघ बनाउन तपाईँले के कस्ता योजना बुन्नु भएको छ ?
पक्कै छ । म पनि पाँच वर्ष अघि जिल्ला संघमा आएको हुँ । हामी आएपछि अलि बढी चलायमान भएको हो । यो अवस्थामा आउनुमा विशेष गरी हाम्रै भूमिका छ । हिजो जिल्ला संघमै बस्दा केही साथीहरुले आगामी कार्यकालको अध्यक्ष तिमी बन भनेर तीन वर्ष अघि नै भनेका थिए । त्यसले पनि मेरो सक्रियता पुष्टि गर्छ । काठमाडौं जिल्ला संघ सबै हिसाबले अगाडि छ । काठमाडौंमा चार हजार सहकारी संस्था छन् । १८ सय संस्था हामीसंघ आवद्ध छन् । आर्थिक कारोबारका हिसाबले दुईतीहाई भन्दा बढी काठमाडौंमै हुन्छ । यीं सबै हिसाबले सक्षम सहकारी धेरै छन् । जहाँ अवसर धेरै छन्, त्यहाँ चुनौती पनि त्यत्तिकै हुन्छन् । चुनौतीलाई अवसरमा बदल्ने हो, त्यसका निम्ती हामी लागेका छौं । पाँच वर्षमा हामी यो संघलाई देशको उत्कृष्ठ बनाएर देखाउने छौं ।

सहकारीमा शिक्षा, समयानुकूल ज्ञान र तालिमको अभाव छ । जसले गर्दासहकारीमा समस्या आएका छन् । जिल्ला संघले यसतर्फ कत्तिको ध्यान दिएको छ ?
हिजो हामीले पूर्व व्यवसायिक तालिममात्र गर्दै आएका थियौं । अरू तालिम एक दुई वटा भए होलान । तर गहन रूपमा भएको छैन । अब शिक्षा, तालिम, नेतृत्व अभिवृद्धि, क्षमता अभिवृद्धिको तालिम महत्वपूर्ण भएको छ । हरेक संस्थामा शिक्षा, तालिममा १० प्रतिशत कोष छुट्याएको हुन्छ । हामीले त्यो खर्चलाई सदुपयोग गर्ने पक्षमा छौं । धेरै साथीहरुले जिल्ला संघले निशुल्क तालिम दिनुपर्छ भन्ने गर्नुहुन्छ । संघको छुट्टै आयस्रोत हुँदैन । शिक्षा, तालिममा संस्थाले खर्च गरीरहेका छैनन् । हाम्रो पहिलो प्राथमिकता भनेको शिक्षा, तालिम हुनेछ ।

काठमाडौंका झण्डै चार हजार सहकारी छन् । १८ सय सहकारीले मात्र संघको सदस्यता लिएका छन् । त्यसलाई बढाउने बारेमा के सोच्नु भएको छ ?
काठमाडौंमा ३६ सय सहकारी कृयाशील छन् । जिल्ला संघमा आवद्ध भएर के पाइन्छ भन्ने सोचमा छन् । सबै सहकारीलाई जिल्ला संघले हरेक दिन गएर गतिविधि गर्न सक्दैन । लबिङको काम गर्ने हो । लबिङको काम गरिरहँदा संस्थालाई मेरो काम संघले गरिरहेको छ भन्ने थाहा हुँदैन । यो अनुभूति गराउन सकिएको छैन । सदस्यदा वृद्धिका लागि हामीले केही गर्नैपर्ने अवस्था छ ।

सहकारी बदनाम पनि भएका छन् नि ? यसलाई कसरी व्यवस्थापन गर्न सकिन्छ ?
अहिले हाम्रा सदस्य मध्ये ११ वटा संस्था खारेजीमा परेका छन् । केही संस्था एकीकरण भएका छन् । केही मान्छे खराब नियतका कारण सहकारीमा प्रवेश गरेका हुन्छन् । यस्ता मान्छेको अध्ययन गर्न सकिन्छ जस्तो लाग्दैन । मलाई लाग्छ धेरै संस्थाहरु नजानेर समस्यामा परेका छन् । एउटा संस्थाले १५ करोडको कारोबार गर्छ । उसले ५० लाख रुपैयाँ तिर्न नसकेर बदनामी कमाइरहेको अवस्था छ । बजारमा १५ करोड खाएर भागेको हल्ला भैदिन्छ । १५ करोडमा १४ करोड उसले लगानी गरेको हुन्छ । तरलता १० प्रतिशत राखेको हुन्छ । एक करोड जुटाउन नसकेर उ बदनाम हुने स्थिति छ । यो कुरा हामीले सिकाउनुपर्छ । यसका लागि शिक्षा तालिम आवश्यक छ ।
ठग्ने नियतले आएकाहरुलाई राज्यसँग मिलेर कानुनी कारबाही गर्नेतिर लाग्नु पर्छ । हामीले शिक्षा, तालिम, इमान्दारीता र पारदर्शितामा जोड दिएका छौं । अहिलेको ७५ प्रतिशत समस्या शिक्षा, तालिमले हल गर्छ । त्यसको निम्ति जिल्ला संघ खटेर लाग्छ ।

Tek_Prasad_Chaulagai (1)

केन्द्रीय संघ, जिल्ला संघको चुनाव आयो भने राजनीतिक दलको प्यानल बन्ने गरेको देखिन्छ । यो शैलीले त सहकारी क्षेत्र पनि पार्टीको भातृ संगठन बन्ने त होइन ?
यो ओपन सेक्रेट छ । देशमा राजनीतिक दलको हालीमुहाली छ । हामीले यस्तो रंग नदेखाउँ भन्ने सोचेका हौं । जिल्ला संघमा यसअघि यस्तो थिएन । समझदारी गर्न खोजिएको हो । पाँच वटा विकल्प प्रस्ताव गरेका थियौं । साथीहरुले मेरो नेतृत्वमा जान मान्नु भएन । उहाँहरुले पार्टीको भातृ संगठन बनाएर जानुभयो । काठमाडौंमा क्षेत्रिय सम्मको इकाई समिति बनाएर लाग्नु भएको छ । मलाई के डर छ भने हरेक संस्थामा इकाइ बनाएर जानु हुन्छ कि भन्ने चिन्ता छ । यसरी जानु हुँदैन भन्ने मलाइ लाग्छ । हामी यसको बिरुद्धमा लागेका छौं । सहकारी सबैभन्दा ठूलो क्षेत्र भएको छ । यसमा करिब ४५ लाख मानिस आवद्ध छन् । राजनीतिक दलको आँखा यस क्षेत्रमा लाग्नु स्वभाविक हो । राजनीतिक दललाई भोट चाहिएको हो । त्यसैले कुनै पनि पार्टी यसमा हात हाल्न खोज्छ । त्यो स्वभाविक पनि हो । तर यसलाई सहकारीकर्मीले नै रोक्ने हो । म पनि कुनै पार्टी सँग आवद्ध छु । सहकारीले पार्टी कन्भिन्स गर्यो कि, पार्टीले सहकारी सिध्याउने भन्ने स्थिति छ । हामी पार्टीलाई सहकारीको मान्छेले कन्भिन्स गर्नुपर्छ भन्ने लाग्छ । तर पार्टीका मान्छेले सहकारी क्षेत्रलाई कन्भिन्स गर्यो भने त्यो अप्ठ्यारोमा पर्छ । यसरी जानु हँुदैन । केही साथीहरु त्यसरी जानु भएको छ । ढिलो चाँढो परिणाम आउँछ ।

सहकारीलाई निष्पक्ष बनाउन के गर्नुपलाई ?
नेतृत्व गर्नेले विशेष ध्यान दिनुपर्छ । बाहिर जे जस्तो भएपनि सहकारी प्रवेश गर्दा राजनीतिक जुत्ता बाहिर गेटमै खोलेर छिर्नुपर्छ । मैले त्यो कुरा आफूमा लागु गर्न सकें भने अरुलाई गराउन सकिन्छ । विशेष गरी राष्ट्रिय संघ, केन्द्रीय संघमा जो जो हुनुहुन्छ, उहाँहरुले यस विषयमा बढी ख्याल गर्नुपर्छ । सहकारीमा समान व्यवहार हुनुपर्छ । राम्रो सहकारी, राम्रो सहकारीकर्मीलाई मात्र प्रोत्साहन गर्ने हो भने यो समस्या न्यून भएर जान्छ । हामीकहाँ अलि बढी राजनीतिक भएको छ । यसलाई निमिट्यान्न पार्न जरुरी छ । यसका लागि सबै मिलेर लाग्नुपर्छ । राजनीतिककर्मीलाई कन्भिन्स गर्नुपर्छ । अहिले जागरणको बेला हो । जागरणको बेलामा यस्तो हुनु त्यति धेरै अन्यथा पनि मान्नु हुँदैन ।

अन्त्यमा, समग्र सहकारी अभियानका बारेमा केही भन्नु छ ?
हामी धेरै बर्षदेखि सहकारी अभियानमा छौं । केही गर्छौं भन्ने अवस्थामा हामी छौं । यो क्षेत्रले राज्यलाई केही गरेर देखाउनु छ । त्यो गरियो भने सफल भइन्छ । मेरो अर्को क्षेत्र छैन । सहकारी छोडेर अन्य क्षेत्रमा जान पनि सक्दिन । हामीले कति गर्न सक्छौं, गर्ने हो । यसमा निम्ति सबै पक्ष मिलेर जानुपर्छ । सहकारी र सञ्चार क्षेत्रबीच को–अर्डिनेसन छैन । सहकारी, राज्य र सञ्चार मिलेर जान सके मात्र सहकारीको विकास हुन्छ । हामीले धेरै गर्नुपर्ने छ । यसको निमित्त आत्मविश्वास, जोश, जाँगर, योजना, धैर्यता हुनुपर्छ ।

अभिलेख

लोकप्रिय